Makaleler

Bölümler · Giriş 
 · Türler 
 · Solo? 
 · Teknikler 
 » Ekipman 
 · Son Söz 

Blues Nasıl Çalınır?

18 Mart 2005 | Yazan: •kutay__•

Bu soru hepimizin kafasını kurcalayan en önemli sorulardan birisi ve maalesef tek bir yanıt vermek çok güç. En güzel setup ancak deneme yanılma yoluyla sizin seçiminiz doğrultusunda kurulabilir. Yine de konu blues olunca bazı genel geçer kabul görmüş şeyleri önerebilirim. Öncelikle blues çalmak için 2.000 dolarlık gitarlara 3.000 dolarlık anfilere ihtiyacınız yoktur. Ucuz bir akustik ya da sıradan bir elektro da güzel bir elden geçmek kaydıyla pek ala işinizi görür. Ayrıca önünüze ufak bir pedallar ordusu da dizmek zorunda değilsiniz. Bu dediğime örnek vermem gerekirse, Chuck Berry nin tüm müzik hayatı boyunca özel anfim falan demeden bulduğu her anfiye girip çatır çatır calması ya da Angus Young'un stack anfisine Gibson SG'sini bağlaması ve araya hiçbir pedal bile koymamasını söyleyebilirim. Yani saf bir gitar tonuna sahip olmak esastır. Ama bu sizin istediğiniz efekti kullanamayacağınız anlamına gelmez.

Anfiler: Fender, Marshall ve Mesa Boogie gerçekten çok güzel anfiler üretmişlerdir ama fiyatları el yakmaktadır. Benim kişisel beğenim Fender'dan yana olmakla beraber çoğu yerde, stüdyoda vs. Marshall ağırlıklı olarak tercih edilmektedir. Onlar da güzeldir ve pahalıdır. Anfiler transistörlü ve tüplü olarak ayrılır. Tüplüler daha sıcak tona ve overdrive a sahipken transistörlü anfiler de ucuz ve bakım maliyetlerininde ucuzluğu yönünden tercih sebebi olmuştur. Size seçiminizi yaparken önerim, alacağınız anfiyi mutlaka kendi gitarınızla deneyin. Sesini sonuna kadar açın ve clean kanalına özellikle dikkat edin. Bunun dışında gerisi tamamen zevkinize ve bütçenize kalmış.

Gitarlar: Gibson Les Paul, Es-335, SG, Fender Stratocaster ve Telecaster hem günümüz müziğinde hem de blues dünyasında hala belirleyici rol oynamaktadırlar. Gitar ve anfi tonunuzu belirler. İkisinin iyiliği doğrultusunda daha iyi bir tona sahip olabilirsiniz. Superstrat olarak niteleyebileceğimiz gitarlar (İbanez Jem, RG vs ya da Washburn WG serileri, Jacksonlar vs...) manyetikleri vs. den dolayı cok daha gainli çalınmak için yapıldıklarından istediğiniz blues tonunu yakalayamamanız bu gitarlarda daha olasıdır. Tabi bu benim kişisel görüşüm ama herşeyin belli amaçlar için üretildiğini düşünürsek ve bu saydığım gitarların da heavy metal, hard rock vs gibi türlerde ne kadar başarılı oldukları ve o tarzı benimsemiş gitaristlerin öncelikli seçimleri olduğunu da göz önüne alırsak sanırım bana hak verirsiniz. Eğer çok paranız yoksa benim önerim özellikle Fender Strat ya da Telecaster tipi bir gitar almanız. Bu gitarları onermemin sebebi ise dünya üzerinde o kadar çok taklit edildiler ki nerdeyse standart şekilde herkes bunları, tonu kabul edilebilir şekilde üretmeyi başardı. Çok paranız yok ama böyle bir işe girecekseniz klavyesinde rahat ettiğiniz bir Strat taklidi bulun sonra paranız oldukça 3 tane Fender orjinal ya da isteğiniz doğrultusunda özel single manyetik alın ve gitarınıza monte ettirin. Sanırım en ekonomik yol bu olur. Akustik gitarlar için konuşursak eğer, ben hiç akustik sahibi olmadım bu güne kadar ama o kadar çeşitli gitar çaldıktan sonra hoşunuza giden herşey olabilir diyebilirim. Ama Martin özellikle sayılan bir markadır bu konuda.

Efektler:
Compressor: Giren sinyali belli bir seviyede sabitler ve öyle dışarı verir. Yani tele hafif dokunsanız da cok abansanız da çıkan sesin volümü kabaca hep aynı olur. MXR Dynacomp efsanedir. Boss'un da pedalı var onu denedim cok sevmedim. Bir grupta ritm çalacaksanız gereklidir, kötü tesisatta çalacaksanız hayat kurtarır ama nasıl dokunursanız dokunun sesin şiddeti aşağı yukarı aynı kalacağından ve blues'da vurgularınıza dayalı olduğundan solo çalacağınız durumlarda pek önermiyorum. Ben de kullanmıyorum.
Chorus: Sese dolgunluk kazandırır. sevilen sayılan bir efekttir.
Reverb: Sese 3.boyut yani derinlik katar, gitar uzaktan calınıyor ya da yakından calınıyor gibi hissettirir. Anfilerin üstünde mevcuttur genelde.
Delay/Echo: Çaldıgınız seslere yankılarını ekler.
Wah pedalı: Gitardan çıkan sinyali ayağınızla basmanıza göre mevcut frekansları filtreden gecirerek gitara sanki konusuyormus gibi bir hava katmaya yarar. Vox, Morley, Dunlop ve Boss'un çeşitli modelleri mevcuttur. Özellikle 60 ve 70'lerde çok popüler bir efektti.
Processorlar: Ucuz şekilde çok efekti bir pakette size sunarlar. DSP (digital sound processing) içerirler. Kayıtta evde büyük kolaylık sağlarlar. Olmasa da olur. Hatta daha iyi olur.

Efektler konusunda önerim bir başlangıç seviyesindeyseniz pek uğraşmamanız, daha ileri seviyelere geldiğinizde ise önce ne istediğinize karar verip sonra yavaş yavaş analog aletlerle kendi setupunuzu kurmanızdır. Eğer evde çalacağım ben, efekt te isterim derseniz bilgisayarınız varsa "Guitar Rig" programını araştırmanızı öneririm. Alabileceğiniz çoğu processordan daha iyi tonlara sahip. Ayrıca gecikme oranı da (latency) ses kartınızın gücüne göre bir o kadar da düşük.

Anfi ayarları:
Gain: Giriş sinyalinin şiddetini ayarlar gain güçlendikçe drive artar. blues icin genelde düşük gainler (2-6 arası) tercih edilebilir.
Equalizer: Bas mid tiz olarak genelde üç kanaldır. Blues icin onerim her kanalın ayarı 0 ile 10 arası olsun dersek bass ve tizleri 5'te tutmanız ve midi 7 gibi falan ayarlamanızdır.
Presence/Contour: Bu ayar da anfinin eski bir anfiymis gibi davranmasını sağlar. Her anfide yoktur. ben genelde 5 gibi kullanıyorum.
Effect mix: Burada dry ve wet olarak iki uç görüceksiniz reverbinizi ya da effektinizi ayarladıktan sonra dry tarafından ne kadar wet'e doğru açarsanız efektiniz asıl sinyalle o derecede mixlenir.

   Önceki bölüm
« Teknikler
Sonraki bölüm   
Son Söz »

GaRaJ'daki ilgili yorumlar

eminsin de mi...son kararın yani...sonra ya pardon davulcuymuş deme de...
27 Haziran 2009 Cumartesi | Yazan: hacihacihaci
Aman allah ! Albert Ammons'a gitarist demişim, neyse kimse farketmeden toparlıyorum. Piyanist demek istemiştim (ve çok da inanılmaz bir piyanist).
27 Haziran 2009 Cumartesi | Yazan: Kentclub
Öncelikle teşekkür ederim çok aydınlatıcı bir makale olmuş.
Fakat "Boogie John Lee Hooker'ın yarattığı bir blues türevidir" demişsin, benim bildiğim JLH'den önce Boogie akımı vardı Albert Ammons gibi gitaristler ile.
26 Haziran 2009 Cuma | Yazan: Kentclub
her kelimesini ben yazdım. sanırım başka bir sitede görmüş olabilirsin ama alıntı olan odur. :)
27 Mayıs 2009 Çarşamba | Yazan: •kutay__•
makale gayet başarılı ama alıntı..
31 Mart 2009 Salı | Yazan: various
bu makale alıntı
17 Aralık 2008 Çarşamba | Yazan: Swashbuckley
konservatuardan daha iyi bluescu çıkabilir..teknik olarak kendini geliştirmen gerekiyorsa bu işin teorisini bileceksin..Big Joe ların,Robert Johnsonların,Sonny Terrylerin,Browm Mcghee lerin dönemi geride kaldı..adam gibi bir blues müzisyeni olmak için teoriyi bilmek lazım.
26 Ekim 2008 Pazar | Yazan: floydian1979
harika bi makale olmuş...iyi çalışmalar adaş ;)
12 Kasım 2007 Pazartesi | Yazan: villekutay
eline yüreğine sağlık. kalp=blues
4 Temmuz 2007 Çarşamba | Yazan: cobhccob
"blues nasıl çalınır?" sorusuna verilebilecek güzel bir cevap.tebrikler.
21 Şubat 2007 Çarşamba | Yazan: _teneke_vari_
Okumayı bitirince üzüldüğüm ender makalelerden birini daha görmüş oldum...Ellerine sağlık.
19 Kasım 2006 Pazar | Yazan: Onan
başarılı olmuş eline sağlık
10 Eylül 2006 Pazar | Yazan: ihtiras
herkes mükkemmel demiş,aynı seyi tekrar etmek hos olmıyacak biliyorum ama gercekten mükkemel bi makale,eline saglık.
9 Ağustos 2006 Çarşamba | Yazan: •bleak•
çok güzel makale bravo,
bu arada blues çalanlara fender teller tavsiye ederim, super 250s taktım epi lp spe2 gitarıma ve gitar resmen değişti
27 Temmuz 2006 Perşembe | Yazan: •retenue•
www.kutayyavuz.com
ve
www.5ceker.dinozoruz.com

ziyaret etmeden geçmeyin !
23 Temmuz 2006 Pazar | Yazan: •kutay__•
iyi bir çalışma olmuş..arkadaşlar siteye yeni üye oldum.söylersem reklam olur mu bilmiyorum ama googleda "guitar scales" diye aratıp ilk çıkan linke tıklarsanız çok eğitici bir gam bilgisiyle karşılaşırsınız..bilenler vardır belki? ama bilmeyen arkadaşlarımız öğrensin..bu arada nick olarak heryede dorianı kullandığım için burda da onu aldım..daha doğrusu by_dorian şeklinde..bu nicki kullanan arkadaşlar kızmasın lütfen... :)
12 Haziran 2006 Pazartesi | Yazan: by_dorian
bu zamana kadar bir çok tarzda çalıştım ama, blues ile uğraşırken rahatladığımı anladım.
14 Nisan 2006 Cuma | Yazan: mecmast
zamanında ''oh my baby'' diyen, missisipi, louisiana ve benzeri ovalarda varoluş mücadelesi veren siyahların; önceleri evlerinde sonra kiliselerde daha sonrada aylarca süren gece kulübü turnelerinde dünyaya yaydığı blues, new orleans, chicago gibi şehirlerde başını kaldırabilmiş. Blues'un son mabedi Beale caddesinde ki hareketlilikte bittikten sonra olay, çeşitli devlet politikalarıyla ''go johnny go'' derecesine gelmiş. Beyazların bu müziği daha sert bir forma sokmasından sonra 50' 60' blues tarzı bazı radyo istasyonlarının cızırtılı kayıtlarında kalmış ve böylece muddy waters'ın b.b king'e bıraktığı miras günümüzde yavaş yavaş bar köşelerinde adeta ordu kalabalığında ki blues gruplarına devrolmuştur. tabi bu konuda ansiklopedi bile yazzılır ama arkadaşın yaptığı makaleyi görünce dayanamadım çok da hoşuma gitti, uykuya yenik düşmemeye çalışaraktan bişeyler paylaşmak istedim.. eyvallah
7 Ocak 2006 Cumartesi | Yazan: dumanist41
tek kelime ile muhteşem


P.S Bursada blues ölmedi ben hala varım
2 Ekim 2005 Pazar | Yazan: 85
blues bir ifade biçimiyse, yazıya ne hacet.. güzel ama..
30 Eylül 2005 Cuma | Yazan: effe
duygu yoksa müzik yok............................
18 Ağustos 2005 Perşembe | Yazan: orkuneu
dostum gitar hakkında bir şey bilmek iste budur gerçekten işime yaradı. teşekkürler
12 Ağustos 2005 Cuma | Yazan: mor_punker
iyi olmuşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşş
23 Temmuz 2005 Cumartesi | Yazan: Mc_oKTAY
sağol be baba bunu arıyodum işte
21 Temmuz 2005 Perşembe | Yazan: slash54
usta vallahi iyi yapmışsın işime yaradı ;)
23 Haziran 2005 Perşembe | Yazan: •SONofJACKASS•
Baya doluymuşsun herhalde, iyi yazmışsın tebrikler.
13 Haziran 2005 Pazartesi | Yazan: mavicocuk
Gerçek bir Blues seven varsa Tom Casty , Body Guy ve Johann Holiday Dinleyin bence harika Blues müziğin Generalleri...
15 Mayıs 2005 Pazar | Yazan: Composer
çok iyi.blues tam manasıyla bu
15 Mayıs 2005 Pazar | Yazan: TQLGA
abi mükemmel olmuş yorumuna sağlık
8 Mayıs 2005 Pazar | Yazan: 16mAvİ
skip James Nerdesin ! ? Süper Bir yazi! ...
7 Mayıs 2005 Cumartesi | Yazan: canavar710
gerçekten baya emek haracamışsın düşüncelerine tamamen katılıyorum!!!blues'un mantığını çok güzel anlatmışsın ama teknik bilgiler falan biraz eksik ve yanıltıcı!!gerçekten teşekkür etmek gerekir emeiğin için
4 Mayıs 2005 Çarşamba | Yazan: rockeinman
Sizi bu güzel makale yi bize sunduğunuz için teşekkür ederim?
2 Mayıs 2005 Pazartesi | Yazan: edy_morfy
İlk olarak;
yazar, "son söz" bölümünde olumsuz eleştiriye neden olabilecek her türlü yoruma son noktayı koymuştur. Anlamayanların bir kez daha dikkatlice "son söz" bölümünü okumalarını rica ediyorum. Tamamıyla kişisel deneyim ve birikimlerine dayandığını belirtmiş; okuyucuları bu makaleyi ezberlemeye değil, daha çok blues dinlemeye ve hakkında okumaya yönlendirmiştir. Bu makalenin bir otorite tarafından yazıldığını iddia etmemiş; aksine kendi serüveninin başkalarına feyz olmasını dileyerek kaleme aldığını açıkça vurgulamıştır.

İkincsi;
hakkında türkçe kaynağın hemen hemen hiç bulunmadığı bir konuya daha faydacı yaklaşılması gerektiği taraftarıyım. Yıpratmak yerine bu bilgilerin sömürülmesi lazım. Keza tekrarlamaktayım ki; bu konuda ve bu verimlilikte TÜRKÇE KAYNAK YOK!

Üçüncüsü;
konu hakkında yeterli kaynağa ve donanıma sahip arkadaşların, bundan daha iyi makaleler yazmaları garaj için daha faydalı olacaktır.

Tebrikler dostum! Ruhuna, parmaklarına, blues için feda ettiğin yıllara sağlık diyorum.
GO JOHNNY GO GO GO!
28 Nisan 2005 Perşembe | Yazan: •Synthesizercı•
insanın kendini müzikle ifadesidir blues arkadaşın yazdıklarına katılıyorum
bravo...
25 Nisan 2005 Pazartesi | Yazan: coldsteel
arkadaşı gerçekten duygu ve düşüncelerini gayet açık bir şekilde insanlarla paylaştığı için takdir ettiğimi söyleyeyim.Müziğin kökü olan blues gerçekten çok içten,manalı bir müzik.Umarım Türkiye'de de hakettiği yere gelir.
23 Nisan 2005 Cumartesi | Yazan: oldwaldorf
iddaalı bir konudur müziğin nasıl çalınması gerektiği belki Fazıl Say motzart'ı nasıl yorumladığını anlatabilir ama alçak gönüllülükle shopen'i çaldığını ama daha iyi çalanların bunu anlatması gerektiğinide söyler.(bu nacizane bir örnektir.) müziği hakikaten teoride ve pratikte bitirmek ki bu kendine müzisyen diyen biri için pekte mümkün değildir.bir virtüöz bile halen kendi alanında çalışmakta ve bunu geliştirmektedir.bilimsellikten asla uzaklaşılmamalıdır.duygu desen hergün bambaşka duygular içindesin. beni en çok korkutan jazz veya blues yaptığını söyleyen amatörlerdir.burada eleştirdiklerim bu makaleyi yazan müzisyen arkadaşım değildir.şahsımda dahil olmak üzere ahalidir muhatabım.flyfinger arkadaşımıda destekler nitaliktedir bu yorum .

iyi çalışmalar
21 Nisan 2005 Perşembe | Yazan: growler
eyvallaaahhh!! derim ellerine sağlıkk!!!
20 Nisan 2005 Çarşamba | Yazan: erdemdulger
Gerçekten mükemmel yazı. Benim için çok faydalı oldu.
__BRAVO___BRAVO___BRAVO___!!!
18 Nisan 2005 Pazartesi | Yazan: heat
tebrikler saglam bi makale olmus..
17 Nisan 2005 Pazar | Yazan: shady2004
braavooooooo bravvvvvvvvvoooooo
15 Nisan 2005 Cuma | Yazan: fadeouts2003
ayrintili ve açiklayici bir makale..tebrikler..
13 Nisan 2005 Çarşamba | Yazan: kemikemik
valla helal olsun be kocum manyaksın cok iyi hazırlamışsın bravo süper...
10 Nisan 2005 Pazar | Yazan: BucHo
güzel bir makale olmuş.helal koçum
8 Nisan 2005 Cuma | Yazan: REALSTAR
anlatım süpher tebrikler akıcı bi diille anlaşılır olmuş ;) blues dinlenmez mi ya ??
8 Nisan 2005 Cuma | Yazan: haRbii
cok ıyı acıklayıcı ve sanatın nasıl olması gerektıgını vurglayan bır makale ınsanlar bunu okuyunca gercekten de aydınlancaklardır. tebrık edetım yasasın sanat yasasın blues yasasın rock
4 Nisan 2005 Pazartesi | Yazan: ass
eline sağlık
3 Nisan 2005 Pazar | Yazan: smas
thanks...
and forever blues...
her ne kadar blues tadını gitarımda çıkartamasam da
29 Mart 2005 Salı | Yazan: kanoktakanokta
bu kadar adam tebrik etmis fazla konusmaya gerek yok... herkeze katiliyorum.
28 Mart 2005 Pazartesi | Yazan: CloSeD_
üstadsın ancak bu kadar tarif edilebilirdi diye düşünüyorum ellerine sağlık cidden çooooook güsel olmuş.
28 Mart 2005 Pazartesi | Yazan: verdoan
cok guzel olmus tebrikler...
28 Mart 2005 Pazartesi | Yazan: johnmyung
çok güzel ve başarılı bir makale
verdiğin emeği ayakta alkışlıyorum
27 Mart 2005 Pazar | Yazan: MartyFriedman
gayet guzel ozetlemıssın john lee hooker ın dedıgı gıbı ''hız kuşlar icindir''
27 Mart 2005 Pazar | Yazan: judasified
john lee hooker un gitarın başında onu dinleyerek ölmek isterdim... bunu tekrar düşündürdüğün için teşekkürler...
27 Mart 2005 Pazar | Yazan: hey joe
Viva BLUES!...
23 Mart 2005 Çarşamba | Yazan: goddamned
bravoo alkis
23 Mart 2005 Çarşamba | Yazan: posetcayy
GErcekten bayagi ugrasmisin , blues sevmem ama saygi duyarim....
21 Mart 2005 Pazartesi | Yazan: JasonBassPlay
Ellerinden opuyorum ustad...
21 Mart 2005 Pazartesi | Yazan: GRAC
keşke blues müzige pop müzigine verilen önem verilse
21 Mart 2005 Pazartesi | Yazan: james_hetfield
teşekkür ederim
emek vermişsin, güzel şeyler yazmışsın...
19 Mart 2005 Cumartesi | Yazan: petrarca
müthiş olmuş!
18 Mart 2005 Cuma | Yazan: killing fields
gayet başarılı bir makale tebrikler...
18 Mart 2005 Cuma | Yazan: Matt Bellamy


Makale ile ilgili yorumunuz

Hangar 18
E-posta

Şifre

Unutma beni


Üyelik
Şifre hatırlatma
GaRaJ'da şu anda
75 üye, 314 ziyaretçi
dolaşıyor
Liste:
Sound İstanbul