Akort Sistemleri
Yazı Taslağı 1 versiyon 0.3
telleri standart tab gibi değil yukarıdan aşağıya doğru dizdim unutmayın.
[yazı eksik hala, daha özgün akortları henüz düzeltmedim. Ama şekli şemali belli işte.]
Akort Sistemleri
http://www.otheroom.com/namm99/images/warrior.jpg [9 telli bas görmüş müydünüz?)
Bas gitar 4 ila 12 telli olabilir. Fakat genellikle 4-5-6 telli olarak görürüz. Bunların geleneksel akortlanma şekli[1]. [lütfen yazının sonuna bakın notlar için]
4: E-A-D-G (Mi-la-Re-sol) (daha sonraki bir yazıda bu notalama sistemini anlatayım)
Bir başka deyişle tellerin aralında dörtlü aralıklar olacak biçimde akortlanması.
5: E A D G C veya B E A D G (ikincisi daha yaygındır, birincisi daha çok bas gitarıyla akor da çalan veya solo çalanların tercih ettiği bir tel/akor seçimi). Aynı tellerle farklı akorttan bahsetmiyoruz. İki akort için farklı takım teller kullanılır.
6: B E A D G C (Si Mi la re sol do) [2]
A (La) telinin 5 perdesinden itibaren (re notası/d teli de boşken bu sesi verir) normal akortlu bir gitarın ulaşamayacağı kadar bas seslere çıkar. Böylece dik basın doldurduğu sesleri, onun kadar ağır ve hantal olmadan doldurmayı başarır. Fakat yine de bu sesleri güzel biçimde çıkarabilmek için elektro gitardan daha uzun bir sapa ve daha ağır gövdeye sahip olması gerekmiştir. Tellerinin kalınlığı hakkında yorum yapmama sanırım gerek yok.
Şimdi biraz daha uç akort sistemlerine geçelim. Hatta bir de link ekleyelim
http://12stringbass.net/
Bunlardan ilk olarak bahsedeceğim bariton (baritone) gitar olarak da adlandırılan akort sistemi. Normal gitar akorduyla aynı olan bu akort sisteminde tek fark her telin normal gitardaki tellerden bir oktav daha kalın olmasıdır. Notta şeklini bulacaksınız.
7 Telli gitarlar (Conklin'in bir modeli var yanılmıyorsam)
8 Telli gitarın iki farklı türü vardır Birincisi 8 farklı sese akortlanmış (I) İkincisi ise bas telin bir oktav incesinin de hemen telin altında veya üstünde yer aldığı baslar (II).
7-8 (I) telli gitarlar şu şemanın içinden üst ve alt gruplar şeklinde üretilebilir.
-------------
Fa# : F# -------- - - - -
Si : B -------- - - - -
Mi : E -------- - - - -
La : A --------
Re : D --------
Sol: G -------- - - - -
Do: C -------- - - - -
Do: F -------- - - - -
-------------
9 Telli gitarın akort sistemini ise henüz bilmiyorum.
Yine farklı örneklerden biri beşliler şeklinde akortlanmış baslardır. Buna bir örnek olarak (bu şekilde kullanılıyor mu bilmiyorum. Ama beşli akordunu deneyenler var dünyada.
-------------
Re : D -------- - - - -
La : A --------
Mi : E --------
Si : B -------- - - - -
-------------
tabi bunda bildiğiniz tüm akorların, arpejlerin ve dizilerin değişeceğini gözönüne almalısınız. Kolaylık olsu diye diyezli bir akort yazmadım
8 telli (II) ve 12 telli gitarlarda bir bas ve bir veya iki tane de bir oktav tize akortlanmış tel bulunur dört telli bir bastaki her bir tel yerine. Bİlgi edindiğim en uç örnek ise 15 telli (iki oktav tel eklenmiş beş telli diye düşünebilirsiniz dilerseniz) baslar. Bunları ayrıca yazmaya gerek yok. 12 telli gitar görmüş olanlar basıl olduklarını anlayacaklardır. Tek fark bir bas bir de tiz telden oluşması. (bağlamanın en alt telini de düşünebilirsiniz dilerseniz. bam teli ve iki tiz telden oluşur kendisi. Ve hepsi aynı notaya akortlanır)
[1] Şu Notasyonu bilmek çok faydalıdır
A: La
B: Si (alman notasyonunda H harfi ile de gösterilir)
C: Do
D: Re
E: Mi
F: Fa (alın size referans noktası, f-fa olduğunu bilin gerisini rahatlıkla bulursunuz)
G: Sol
#: diyez yanına geldiği notayı yarım ses inceltir (bas gitarda bir perde incesini çalarsın)
Örneğin: C (do'lardan biri, klavyemizde 3 adet C var ve bunlar çoğu bas için toplam 8 yerden çalınabilir) A (LA) telinde 3 perde iken C# A telinde 4. perdededir. iki tanesi yan yana gelirse iki ses inceleştirir. ##C = D
C: Do: İlk öğreneceğiniz Do, La telinde (Alttan üçüncü tel) 3. perdedir
C:Do
Mi : E |--------|
La : A |---3----|
Re : D |--------|
Sol: G |--------|
C# :Do diyez
Mi : E |--------|
La : A |---4----|
Re : D |--------|
Sol: G |--------|
C##:Do çift diyez
Mi : E |--------|
La : A |---5----|
Re : D |--------|
Sol: G |--------|
b: bemol işaretini bulmak zor olduğundan bunu kullanırız genelde. Diyezin tersi: yarım ses kalınlaştırır. Bas gitarda bir perde daha kalın sese (ör 2 yerine 1. perde) iki tanesi yan yana gelirse iki ses kalınlaştırır. bbD = C
D:Re
Mi : E |--------|
La : A |---5----|
Re : D |--------|
Sol: G |--------|
Db: Re bemol
Mi : E |--------|
La : A |---4----|
Re : D |--------|
Sol: G |--------|
Dbb : Re çift bemol
Mi : E |--------|
La : A |---3----|
Re : D |--------|
Sol: G |--------|
Do diyezle Re bemolün aynı nota olduğunu fark etmişsinizdir umarım.
Akort şemaları
4 telli standart
-------------
Mi : E -------- - - - -
La : A --------
Re : D --------
Sol: G -------- - - - -
-------------
5 telli standart I
-------------
Si : B -------- - - - -
Mi : E --------
La : A --------
Re : D --------
Sol: G -------- - - - -
-------------
5 Telli Standart II
-------------
Mi : E -------- - - - -
La : A --------
Re : D --------
Sol: G --------
Do: C -------- - - - -
-------------
6 Telli standart
-------------
Si : B -------- - - - -
Mi : E -------- - - - -
La : A --------
Re : D --------
Sol: G -------- - - - -
Do: C -------- - - - -
-------------
Dropped D (düşürülmüş re)
-------------
Re : D -------- - - - -
La : A --------
Re : D --------
Sol: G -------- - - - -
Yazıya direk link
http://www.garaj.org/kolonimesaj.php?k=3&m=10926
