![]()
Ses telleri ve tahribat...
Öncelikle merhaba demek istiyorum Taylan Ayık'a. Daha önce başlık açtın mı göremedim ama bu gördüğüm ilk başlıkta güzel bir konu olması ne kadar güzel. Foruma yazan insanların müzikle ilgili çabalaması ve forumda yazılanların da müzikle alakadar olması hususunda bir hassasiyetim var, bir çok yerde dile getiriyorum. Bunun için teşekkür ederim. Oh şöyle müzik konuşulsun ya. Umarım daralıp kaçmazsın abi yakında yazılan çizilen şeylerden...
Ben de bir şeylere değinmek isterim. Bir vokalistin enstrümanı diyebileceğimiz sesine ne kadar önem göstermesi gerektiğiyle alakadar...
İnsan kuşkusuz ses tellerine verdiği kadar hiçbir organına zarar vermiyor bilinçli ve bilinçsiz olarak. Bunlardan bahsedelim biraz.
Öncelikle belirtmek gerekir ki ses telleri çok hassas bir yapıdadır. Aslında adı gibi bir tel değil bu. Anatomik açıdan bakacak olursak ses telleri solunum yolu boyunca ve tam emin olmamamla beraber dilkökünden nefes borusunun başlangıcına kadar uzanan bir bölgede bulunurlar. Bu yapının uzunluğu aynı zamanda sesimizin aralığını da belirler. Ne kadar uzun bir alana yayılmışsa ses telleri sesimiz de o kadar geniş bir alıkta olur. Boğazımı çevreleyen yuvarlak halkalardır aslında bu kaslar. Çıkardığımız sesin yapısına göre açılır, büzüşür, genleşir, daralırlar ve eninde sonunda titreşerek sesi geçen hava yardmıyla oluştururlar. Doku olarak son derece hassastırlar.
Gelelim bu güzel mekanizmayı nasıl berbat ettiğimize...
1) Sigara: Tonla zararını zaten biliyoruz. Ses tellerine zararı nedir peki. Öncelikle ses tellerinin hassas dokusunu bozar ve polip, ödem ve hatta gırtlak kanserine sebebiyet verir. Yani aslında bir vokalistin uzak durması gereken ilk şey sigaradır. Sigara ayrıca Reinke Ödemi denilen hastalığa da sebep olur ki bu sesin kalınlaşmasına da sebebiyet verir. Ses tellerinin yapısını bozarak ayrıca entonasyon problemlerini de arttırır.
2) Alkol ve asitli içecekler: Alkol ses tellerinin kızarmasına, tahriş olmasına sebep olur ki bu sesimizi bozar. Geçenlerde bir grubun (isim vermeye gerek yok) demo kapağını incelerken vokalistlerinin, teşekkürler bölümünde daha iyi performans sağladığı için Efes Pilsen'e teşekkür ettiğini okudum ve güldüm. Saçma, yok böyle bir şey. Aksine ters etki eder ve çok zararlıdır. Kaçınılması gerek. Ayrıca kola, gazoz gibi yoğun asitli içecekler de benzer zararlar verir ses tellerine.
3) Çay, kahve: Her türlü sıcak içecek performans öncesi zararlıdır ve narin dokuyu şişirir, tahriş eder. Kaçınılmalıdır. Reflu hastalarının iyiden iyiye uzak durması gerekir bunlardan ki mide asitinin yemek borusuna çıkması engellensin ve ses telleri daha beter zarar görmesin.
4) Baharat, acı: Yaygın bir kanıdır ki acının sese iyi geldiğine inanılır. Hatta doğulularda ondan böyle yanık ve güzel ses var da dendiğine rastlamışsınızdır çokça. Külliyen uydurma. Acının da ses tellerine tahribat yaptığı gerçektir.
5) Yanlış egzersiz: Yanış vokal egzersizleri, yoğun ve yanlış vokal yapmak granül oluşumuna sebep olur. Granüller reflü gibi mide asitinin solunum borusuna çıkmasını kolaylaştırır.
6) Diğer: Soğuk hava sonucu virütik ve iltihabi oluşumlar ve bazı dış etmenler daha...
Şimdi bunca şeyi yazdıktan sonra ben bunların herhangi birine dikkat ediyor muyum acaba diye gelir akla. Hayır. Aferin bana. Bu durumda aslında kimseye akıl veriyor değilim zaten ama bilmenizi istedim. Karar sizin. İster rock-metal vokalisti olun ister türkü söyleyin, ne olursa olsun fark etmez bu zararlar... Dikkat edin bunlara elinizden geldiğince. Zor gerçi ama...
Bunları yapmamak neler yapmak gerektiğine ilişkin de fikirler oluşturur kafanızda. Ne içicez peki derseniz, performanslardan önce sesinizi rahatlatması için sıcak suya bir kaç limon damlası damlatıp içebilirsiniz örneğin.
Uzunca zaman önce araştırıp bulmuştum bunları netten. Bulabilirsem link de eklerim konuyla ilgili. Ekleyeceği, düzelteceği, soracağı olan buyursun.
Saygılar, sevgiler.
Not: Çeşitli zamanlarda yazım hatalarını düzeltmek amacıyla değiştirilmiştir.
